Kościół akademicki - Historia

Kościół Ducha Świętego, należący dziś do Zakonu Jezuitów, pierwotnie był świątynią protestancką. Po Tumulcie Toruńskim, gdy protestanci utracili kościół Wniebowzięcia NMP, jeszcze w 1724 roku zapadła decyzja o budowie nowej świątyni. Kamień węgielny pod budowę kościoła Świętego Krzyża położono w 1743 roku. Świątynia miała powstać według projektu architekta z Drezna Andrzeja Adama Baehra. Jednak po dziesięciu latach budowę wstrzymano, a zezwolono na jej kontynuację w 1754 roku, pod warunkiem, że kościół nie będzie miał wieży. Autorem nowego projektu był toruński architekt Efraim Schröger, budową zaś kierował porucznik August Konrad Hoffmann. Wykorzystano powstałe przed 1754 rokiem fundamenty. Uroczyste poświęcenie kościoła nastąpiło w 1756 roku.

W XIX stuleciu świątynia przechodziła wiele remontów - wnętrze, zgodnie z doktryną protestancką, pobielono, usunięto mur otaczający kościół. Na lata 1893-1899 przypada budowa zwieńczonej wysokim hełmem wieży, według projektu niemieckich architektów Karla Schaefera i Hugona Hartunga. Jej miedziany hełm, który otrzymała podczas kolejnego remontu w latach 1926-1928 sprawia, że kościół jest doskonale widoczny w panoramie Torunia. Od 1945 roku świątynię objęli jezuici, którzy nadali jej wezwanie Ducha Świętego. W czasie kolejnych remontów usunięto część empor, wstawiono nowy witraż, odrestaurowano ołtarz główny, w północno-zachodnim narożniku powstała kaplica wiecznej adoracji Najświętszego Sakramentu.

W nocy z 8. na 9. maja 1989 roku z niewyjaśnionych dotąd przyczyn wybuchł pożar, który zniszczył organy z 1760 roku i malowidło za ołtarzem. Przyczyny pożaru nie zostały wyjaśnione, wiele wskazuje na celowe podpalenie. W lutym 2004 roku sprowadzono 63-głosowy instrument z Niemiec, niedawno szczęśliwie zakończono odbudowę organów oraz prace przy polichromii.